Nýir dómar

Deilt var um eignarréttarlega stöðu landsvæðisins Bjarnarness á Ströndum en með úrskurði óbyggðanefndar hafði verið komist að þeirri niðurstöðu að um þjóðlendu væri að ræða. Dómurinn tók til skoðunar hvort nefndin hefði dregið forsvaranlegar ályktanir af fyrirliggjandi heimildum um svæðið og komst að þeirri niðurstöðu að stefnendur hefðu ekki sýnt fram á að Bjarnarnes teldist eignarland þeirra. Þá benti ekkert til þess að til hefðbundins afnotaréttar stefnenda hefði stofnast. Var stefndi, íslenska ríkið, því sýknaður af kröfum stefnenda.

Deilt var um eignarréttarlega stöðu Hornbjargs en með úrskurði óbyggðanefndar var komist að þeirri niðurstöðu að svæðið væri þjóðlenda. Dómurinn tók til skoðunar hvort nefndin hefði dregið forsvaranlegar ályktanir af fyrirliggjandi gögnum um bjargið og komst að þeirri niðurstöðu að það tilheyrði jörðinni Horni. Fallist var á kröfu stefnenda um ógildingu úrskurðar óbyggðanefndar að hluta og um viðurkenningu á beinum eignarrétti að hinu umþrætta landsvæði.

Ákærði, sem sótti ekki þing við þingfestingu málsins, var sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni. Um var að ræða hegningarauka við eldri dóm sem var jafnframt tekinn upp og ákærða gerð refsing í einu lagi sem þótti hæfilega ákveðin 60 daga fangelsi.

Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni. Um var að ræða hegningarauka við fyrri dóm sem var jafnframt tekinn upp eftir fyrirmælum 60. gr. almennra hegningarlaga. Ákærði, sem játaði sök, var dæmdur til að sæta fangelsi í tíu mánuði en fullnustu refsingar frestað skilorðsbundið.

Ákærði, sem skýlaust játaði sök, var dæmdur í 30 daga fangelsi fyrir akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Þá var ákærði sviptur ökurétti ævilangt.

Stefnandi krafðist viðurkenningar á eignarétti sínum að bifreið af gerðinni Jeep Willys, árgerð 1946, og að stefndi yrði dæmdur til að afhenda stefnanda bifreiðina að viðlögðum dagsektum. Stefnandi vísaði m.a. til þess að hann væri skráður eigandi bifreiðarinnar í bifreiðaskrá Creditinfo en fyrir dóminum var leitt í ljós að sú skráning endurspeglaði ökutækjaskrá Samgöngustofu. Dómurinn vísaði til þess að fyrir lægi að annar maður hefði haft umráð bifreiðarinnar árin 1983-1985 og komið fram sem eigandi hennar gagnvart stjórnvöldum og vátryggjanda. Samtímagögn styddu því fullyrðingar stefnda um að hann hefði verið í góðri trú um að þriðji maður væri eigandi bifreiðarinnar þegar hún komst í vörslur hans í árslok 1985. Þá taldi dómurinn gögn málsins ekki styðja fullyrðingar stefnanda um að stefndi hefði náð umráðum yfir bifreiðinni með óráðvandlegu atferli, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga um hefð, eða að stefndi hafi einungis haft bifreiðina að láni frá stefnanda eða til geymslu, sbr. 3. mgr. 2. gr. sömu laga. Þá var litið til þess að bifreiðin hefði verið afskráð í ökutækjaskrá frá árinu 1989. Hefði stefndi því, hvað sem liði óvissu um samskipti stefnanda og þriðja mannsins, unnið hefð á bifreiðinni þar sem stefnandi hefði ekki hafist handa við að sækja rétt sinn á hendur stefnda fyrr en í fyrsta lagi við höfðun héraðsdómsmáls nr. A-3/2011, sem þó var höfðað af öðrum aðila.

Stefnandi, einkahlutafélag, stefndi fyrrverandi starfsmanni sínum og einkahlutafélagi, til greiðslu skaðabóta en í ljós kom að greiðslukort stefnanda hafði verið notað til auglýsingakaupa á vefnum Facebook fyrir aðra aðila en stefnanda. Stefndu gengust við því að greiðslukort stefnanda hefði verið notað fyrir mistök en dómurinn lagði til grundvallar að sú háttsemi, að halda áfram auglýsingakaupum án þess að grennslast fyrir um það hvernig greitt hefði verið fyrir þau, fæli að lágmarki í sér stórkostlegt gáleysi. Var ekki talið unnt að fallast á að lækka ætti skaðabætur eða fella þær niður á grundvelli sjónarmiða um meðábyrgð. Þá var háttsemin ekki talin í nægjanlegu samhengi við störf stefnda fyrir stefnanda til að unnt væri að beita 1. mgr., sbr. 3. mgr. 23. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Stefndu mótmæltu því ekki að auglýsingakaupin hefðu að stærstum hluta verið í þágu hins stefnda einkahlutafélags og var það dæmt ásamt starfsmanninum fyrrverandi til greiðslu skaðabóta að frádreginni innborgun og kröfu vegna skuldajafnaðar. Var upphaf dráttarvaxta miðað við það tímamark er mánuður var liðinn frá birtingu stefnu vegna fyrri málshöfðunar stefnanda á hendur stefndu. Voru stefndu jafnframt dæmd til að greiða stefnanda málskostnað óskipt.

Ákærði sakfelldur fyrir líkamsárás skv. 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga og dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi. Þá var ákærði dæmdur til að greiða brotaþola bætur og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Deilt var um rétt stefnanda til skaðabóta vegna viðgerðar stefnda á bátsvél. Byggði stefnandi annars vegar á því að ekki hafi verið forsvaranleg ákvörðun að gera við vélina í stað þess að setja nýja vél í bátinn og hins vegar á því að vélin hafi verið í notkun í tiltölulega skamman tíma eftir viðgerðina og þar til hún gaf sig. Þá vísaði stefnandi til ákvæða laga um lausafjárkaup en dómurinn taldi þau ekki eiga við í málinu. Komist var að þeirri niðurstöðu að það hafi einungis verið á færi stefnanda sem eiganda bátsins að taka ákvörðun um það að láta setja nýja vél í bátinn. Þá voru fyrirliggjandi gögn ekki talin benda til þess að viðgerð stefnda hafi verið ófullnægjandi heldur hafi vélin þvert á móti verið gangfær við afhendingu til stefnanda og við veiðar á hans vegum vorið og sumarið 2019. Um ástæður þess að vélin gaf sig vorið 2020 taldi dómurinn ekki unnt að fullyrða með vissu og var stefndi því sýknaður af dómkröfum stefnanda.

Ákærði sakfelldur fyrir líkamsárás. Refsing ákveðin 30 daga fangelsi en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið.

Stefnendur og stefndu áttu félag sem rak hverfisverslun í Reykjavík. Á árinu 2011 var hlutafé félagsins aukið og festi það kaup á tólf íbúðum í fjölbýlishúsi á Ísafirði. Á þeim tímapunkti voru stefndu skráð eigendur félagsins en málatilbúnaður stefnenda byggði á því að þau hefðu í reynd átt helming félagsins fram til ársins 2020 er aðilar gerðu samkomulag sín á milli um uppgjör. Fól uppgjörið í sér að stefndu greiddu stefnendum 52 milljónir króna. Í málinu kröfðust stefnendur þess að ákvæði samkomulagsins um fjárhæð greiðslunnar yrði breytt og þeim ákveðin hærri greiðsla. Var m.a. byggt á því að stefndu hefði verið óheimilt að draga frá uppgjörsfjárhæðinni ógjaldfært vinnuframlag sitt í þágu félagsins og leigu vegna búsetu stefnenda í einni af íbúðum hússins. Þá töldu stefnendur stefndu hafa notfært sér bágindi, einfeldni og fákunnáttu sína við gerð samkomulagsins. Dómurinn tók til skoðunar hvort skilyrði væru til að breyta samkomulaginu á grundvelli 36. gr. samningalaga og komst að þeirri niðurstöðu að stefnendum hefði ekki tekist sönnun þess. Voru stefndu því sýknuð af kröfum stefnenda.

Ákærði var ákærður fyrir brot á siglingalögum með því að hafa valdið skipstrandi með yfirsjónum og vanrækslu er báti var siglt á grjótgarð við innsiglinguna í Hólmavíkurhöfn. Dómurinn taldi framburðarskýrslu sem tekin var af ákærða á vettvangi hafa takmarkað gildi, m.a. í ljósi þess að ákærða var ekki kynnt sakarefnið. Skýringar ákærða, sem fyrst komu fram við aðalmeðferð málsins, hefðu þannig getað komið fram undir rannsókn þess ef ákærði hefði verið boðaður til skýrslutöku á grundvelli 61.-66. gr. laga um meðferð sakamála. Þá hafði lögregla ekki framkvæmt sjálfstæða rannsókn á siglingatækjum bátsins, aflað gagna um veðurfar í aðdraganda strandsins, tekið skýrslur af vitnum eða aflað skoðunar- eða matsgerðar um skemmdir á bátnum. Taldi dómurinn ekki unnt að slá því föstu með nægilegri vissu að ástæður skipstrandsins mætti rekja til yfirsjóna og vanrækslu ákærða og var hann sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

Ákærði var sakfelldur fyrir líkamsárás. Refsing var ákveðin 60 daga fangelsi en henni var frestað skilorðsbundið. Þá var ákærða gert að greiða brotaþola skaða- og miskabætur.

Deilt var um námur og náma-, vatns- og jarðhitaréttindi, síðastnefndu réttindin tvö umfram heimilisþarfir, í landi jarðarinnar Engjaness í Árneshreppi. Á grundvelli afsalsbréfs 30. janúar 1958 var viðurkennt að stefnandi, íslenska ríkið, væri eigandi réttindanna. Ekki var fallist á málsástæður stefnda fyrir því að afsalsbréfið hefði ekki gildi gagnvart honum. Annarri kröfu stefnanda var vísað frá dómi þar sem með henni þótti stefnt að sama markmiði.

Deilt var um eignar-, umráða- og nýtingarrétt yfir jarðhita á landspildum sem sveitarfélag fékk keypt og að gjöf úr landi jarðar, auk bótaskyldu vegna nýtingar sveitarfélagsins á heitu vatni. Komist var að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið samið sérstaklega um eignarhald þessara réttinda og var því litið til ákvæða þeirra laga sem giltu á þeim tíma sem landkaupin og gjöfin áttu sér stað. Með vísan til þess að landspildurnar hefðu talist til landareignar í skilningi þágildandi orkulaga og laga um eignar- og notkunarrétt jarðhita var talið að þeim hefðu fylgt jarðhitaréttindi og óheimilt hefði verið að skilja þau frá spildunum nema með sérstöku leyfi ráðherra. Var sveitarfélagið því sýknað af kröfum landeigenda.

Ákærðu voru sakfelldir fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og dæmdir til refsingar og til að sæta upptöku á efnunum.